Rauwe voeding voor Honden

Maagtorsie - maagkanteling bij de hond

Symptomen van een maagtorsie

 

  • Heftig braken met veel slijm, maar geen inhoud

  • Overmatig speekselen

  • De buik voelt enorm hard aan

  • Opzetten van de buik en dan met name links achter de borstkas

  • De hond is onrustig of juist heel timide en sloom

  • In Bidhouding staan, in Sfinx houding liggen of met een Karperrug lopen

  • Zeer bleke en in een later stadium zelfs blauwe slijmvliezen in de bek

  • Hoesten

  • Pogen om te ontlasten

  • Janken

  • In de lucht likken

  • Een veilige plek zoeken

  • Weigeren te liggen of te zitten

  • De kant van de zij op kijken, alsof de hond wil aangeven dat hij daar pijn heeft

  • Wijdbeens staan

  • Takjes, gras en zelfs steentjes eten

  • Veel drinken

  • Zwaar en/of snel hijgen

  • Oppervlakkige ademhaling

  • Algehele zwakte, niet in staat om te staan of alleen in wijdbeense houding:
    dit wordt vooral in een ver gevorderd stadium gezien

  • Verhoogde hartslag en dit wordt nog hoger naar mate het opgeblazen gevoel vordert

  • Zwakke pols

  • Collaps

Bij een maagtorsie draait de maag, waardoor de cardia (de toegang van de slokdarm naar de maag) alsook de pylorus (de sluitspier achter de maag) deels bekneld raken. Door het inslikken van lucht en speeksel en door gasvorming in de maag zelf, kantelt de maag steeds verder. Een maagkanteling kan variëren van 90° tot 360°. De bloedvaten worden afgekneld, waardoor een deel van de maag geen bloed meer krijgt en de bloedtoevoer naar de milt stagneert, doordat de milt die net achter de maag ligt,  ook is meegekanteld. Het dier kan in shock raken. Als er niet direct medisch wordt ingegrepen, kan de hond vrij snel aan een maagtorsie overlijden, maar zeker ook door de complicaties van een opgezwollen of zelfs gesprongen milt. 

Wat zorgt voor een afname van het risico op maagtorsie?

 

  • Een natuurlijke rauwe voeding (BARF/NRF):
    opvallend is dat het risico op maagtorsie in landen als Australië en Nieuw Zeeland uiterst gering is, omdat veel honden daar niet zo afhankelijk zijn van brokvoeding. Ze krijgen vaak een natuurlijke rauwe voeding en eten ook met de pot mee.
  • Voedingsdeeltjes groter dan 3 cm
  • Brokken gemengd met tafelresten
  • Brokken gemengd met blikvoer
  • Een vrolijk en enthousiast karakter (niet hyper)

Sinds de invoer van brokvoeding is gebleken dat dit het risico op maagtorsie sterk vergroot!

 

Uit meerdere studies komt naar voren dat er geen verband bestaat met activiteit voor of na het eten. De meeste honden kregen midden in de nacht een maagtorsie op een lege en met gas gevulde maag.

De eerste vier symptomen hoeven niet altijd op te treden voorafgaande aan een maagtorsie. Helaas komt het voor dat de buik juist niet opzet en ook het speekselen kan ontbreken. Laat staan dat het heftig braken zonder inhoud als symptoom te herkennen is. De hond kan dan wel enorm hyper zijn of juist erg timide en sloom en voldoen aan een aantal andere symtomen van een maagtorsie. Een dierenarts kan dan bij het diagnostisch onderzoek bijvoorbeeld wel een grote opgezwollen milt herkennen als gevolg van maagtorsie.

 

Bij een maagtorsie moet er adequaat gehandeld worden om de spanning van de maag af te halen door middel van puncteren en het voorkomen van shockverschijnselen, waarbij de hond aan een infuus wordt gelegd. Vaak volgt dan een 'buis behandeling'. Met een speciale buis wordt geprobeerd om bij de opening van de verdraaide maag te komen. Bij een te grote draaiing is het mogelijk dat de buis weefsel beschadigt. Maar als dit wel lukt, dan kan de rest van de gasophoping (maagdilatatie) via die buis het lichaam verlaten. In die buis kan nog een extra slang worden aangebracht om de restanten voedsel te verwijderen en de maag schoon te spoelen. Meestal wordt na deze buis behandeling alsnog gekozen voor het vastzetten van de maag, om er zeker van te zijn dat er geen tweede maagkanteling plaatsvindt. Vaak moet ook de milt worden verwijderd, aangezien die te lang bekneld heeft gezeten.

 

Afhankelijk van de duidelijke symptomen en mate van kanteling, kan in plaats van een 'buis behandeling' ook direct na het puncteren een operatie worden uitgevoerd. De maag wordt dan handmatig op zijn oorspronkelijke plek terug gedraaid en vastgezet aan de binnenzijde van de buikwand. Zelfs als de maag is vastgezet, kan het gebeuren dat door gasophopingen de maag weer opzet en zal een nabehandeling nodig zijn. Dit kan een 'buis behandeling' zijn gecombineerd met medicatie. Gelukkig kan de maag dan niet meer kantelen.       

Waardoor wordt het risico op maagtorsie vergroot?

 

We plaatsen hieronder een kleine greep van conclusies uit de diverse studies gedaan op maagtorsie bij honden:

 

  • Altijd dezelfde brokvoeding
  • Brokken in water geweekt
  • Brokkensamenstelling waarvan de eerste vier ingrediënten uit een vet of olie bestaan (170% meer risico)
  • Brokvoeding dat citroenzuur bevat en voorafgaande aan het voeren nat wordt gemaakt (320% meer risico)
  • Voedingsdeeltjes kleiner dan 3 cm
  • Ondergewicht c.q. schraalheid
  • Toename bij 1x daags voeren (dit zijn voornl. studies gedaan bij honden op commerciële voeding)
  • Schrokken in combinatie met teveel aan lucht naar binnen happen (15% meer risico)
  • Vanaf een standaard eten (110% meer risico)
  • Nerveuze en angstige karakters, stress maar ook agressieve karakters
  • Meer risico naar mate de leeftijd vordert:
    20% meer risico na de leeftijd van 5 jaar. Bij reuzerassen is dit risico 20% na de leeftijd van 3 jaar
  • Reuen hebben meer kans op maagtorsie dan teven
  • Erfelijke bepaling:
    Eerste graads familie uit lijnen waarin maagtorsie voorkwam, hebben 63% meer kans op maagtorsie
  • Mogelijk spelen weersinvloeden een rol, zoals luchtdrukverschillen en temperatuursdalingen
  • Een diepe borstkas        

Referenties

 

Risk Factors for Canine Bloat
Jerold S. Bell, DVM Tufts University School of Veterinary Medicine North Grafton, MA, USA

Gastric torsion in the dog. I. Radiological picture during nonsurgical treatment related to the pathological anatomy and to the further clinical course 
Funkquist B. J Small Anim Pract 1979;20:73–91.

Influence of dietary composition on gastric emptying and motility in dogs: potential involvement in acute gastric dilatation
Burrows CF, Bright RM, Spencer CP. Am J Vet Res 1985;46:2609–12.

Analysis of risk factors for gastric dilatation and dilatation volvulus in dogs 
Glickman LT, Glickman NW, Perez CM, et al.  J Am Vet Med Assoc 1994;204:1465–71.

Gastric dilatation-volvulus after splenic torsion in two dogs 
Millis DL, Nemzek J, Riggs C, et al.  J Am Vet Med Assoc 1995;207:314–5. 1003E. Monnet / Vet Clin Small Anim 33 (2003) 987–1005

Multiple risk factors for the gastric dilatation-volvulus syndrome in dogs: a practitioner/owner case-control study 
Glickman LT, Glickman NW, Schellenberg DB, et al. J Am Anim Hosp Assoc 1997;33:197–204.

Predisposition to gastric dilatation-volvulus in relation to genetics of thoracic conformation in Irish Setters 
Schaible RH, Ziech J, Glickman NW, et al. J Am Anim Hosp Assoc 1997;33:379–83.

Small size of food particles and age as risk factors for gastric dilatation volvulus in Great Danes
Theyse LF, van de Brom WE, van Sluijs FJ.  Vet Rec 1998;143:48–50.

Non-dietary risk factors for gastric dilatation-volvulus in large and giant breed dogs
Glickman LT, Glickman NW, Schellenberg DB, et al.  J An Vet Med Assoc 2000;217:1492–9.

Incidence of and breed-related risk factors for gastric dilatation-volvulus in dogs
Glickman LT, Glickman NW, Schellenberg DB, et al.  J Am Vet Med Assoc 2000;216:40–5.
 

Gastric dilatation-volvulus after splenic torsion in two dogs

Millis DL, Nemzek J, Riggs C, et al.  J Am Vet Med Assoc 1995;207:314–5. 1003E. Monnet / Vet Clin Small Anim 33 (2003) 987–1005

The effect of ingredients in dry dog foods on the risk of gastric dilatation-volvulus in dogs
J Am Anim Hosp Assoc. 2006 Jan-Feb;42(1):28-36. 
 

Acute Gastric Dilatation-Volvulus in Dogs
 

Bibliotheek van wolvenonderzoeker L. David Mech

 

Note on skelettal injuries in an adult Arctic wolf

 

Wat is maagtorsie
Maagtorsie en hondenvoer

Preventief vastzetten van de maag

 

Met name in Amerika is het bijna een 'rage' om bij een gevoelig ras de maag preventief te laten vastzetten via laparoscopie. De diverse onderzoeken over de oorzaken van maagtorsies suggereren echter dat het soort voeding een enorme trigger, ondanks de eventuele rasspecifieke risico's. Je kunt je afvragen of er bij een dergelijke preventieve ingreep wel voordelen voor de hond aan zitten.

Een kleine greep van de grote rassen die tot de risicogroep behoren


Afghaanse Windhond, Akita Inu, Alaskan Malamute, Bauceron, Berner Sennen hond, Bloedhond, Bouvier, Boxer, Bullmastiff, Doberman, Duitse Dog, Duitse Staander, Pyreneese Berghond, Duitse Herder, Golden Retriever, Hovawart, Ierse Setter, Ierse Wolfshond, Kuvasz, Labrador Retriever, Landseer, Mastino Napoletano, Newfoundlander, Oudduitse Herder, Rottweiler, Shiloh Shepherd, St. Bernard en Weimaraner.

 

Zelfs kleine rassen kunnen een maagtorsie krijgen en zeker ook kruisingen! 

 

Brokken en maagkanteling

Natural Raw Feeding verkleint de kans op maagtorsie

 

Bij wolven en wilde honden in de vrije natuur zijn er tot op heden geen gevallen van maagtorsie gevonden. Diverse experts hebben behoorlijk veel studies verricht naar de doodsoorzaak van in het wild levende wolven en honden. De laatste decennia is vooral de mens zelf de belangrijkste doodsoorzaak van de wolf en wilde hond. In Amerika bijvoorbeeld worden ze doodgereden, vergiftigd of afgeschoten. Maar ook de bejaagde prooi kan enorm letsel veroorzaken: uit onderzoeken van de bekende wolvenexpert L. David Mech naar de doodsoorzaak van wolven, blijkt dat door trappen en verdediging met de hoorns en sterke borstkas van prooidieren diverse zware botbreuken, bloedingen en beschadigd weefsel in wolven werd toegebracht. Een wolf is ten dode opgeschreven bij het breken van een kaak of borstkas. Ook is bekend dat ziektes als Parvo, Distemper en Scabies belangrijke doodsoorzaken zijn. Een wolf of wilde hond heeft niets aan een kale vacht in een strenge winter en kan doodvriezen.

Verzadiging en maagtraining zijn termen die binnen het Natural Raw Feeding erg belangrijk zijn

 

Een pup die van jongs af aan volgens de richtlijnen van het Natural Raw Feeding wordt gevoerd, kan vanaf een maand of 10 in plaats van 2x daags makkelijk 1x daags gevoerd worden. Het voeren van dik bevleesde karkassen, aangevuld met spiervlees, orgaanvlees en kleine prooidieren zorgen voor verzadiging van de maag. Een wolf of wilde hond is in staat om in 1 maaltijd zo'n 8% van zijn lichaamsgewicht aan voeding op te nemen. Deze extreme hoeveelheid voeren wij echter niet, maar het laat zien dat de maag van een gedomesticeerde carnivoor geschikt is om soortgerichte voeding te ontvangen.


Het is voor te stellen dat gedomesticeerde volwassen honden die meerdere malen per dag een kleine hoeveelheid voeding te eten krijgen, zwakkere maagspieren hebben. De maag krijgt nooit de gelegenheid om echt vol te raken en op een natuurlijke manier uit te zetten of juist in te krimpen bij geen voedsel. Deze honden hebben een hoger risico, want als zij echt een lege maag hebben, is het mogelijk dat er een maagtorsie plaatsvindt. Om het eender of er dan brokvoeding, blikvoeding of een fijn gemalen rauwe voeding is gevoerd. Het is voeding 'kleiner dan 30 mm' dat heel snel de maag weer verlaat, waardoor de maagspieren niet optimaal genoeg kunnen functioneren en 'lui' worden. Is het dan aan te bevelen om brok en gemalen voeding 1x daags te voeren? Nee, zeer zeker niet!   

Mogelijk kunnen magen van honden die 1x daags brok gevoerd worden echt enorm uitzetten in vergelijking met de magen van honden die 1x daags vlees en vleesbotten kregen. Een aantal studies refereren hieraan. De 1x daags brok gevoerde categorie had ook opvallend veel last van maagdilatatie. Eigenaren die commerciële voeding geven of deze voeding combineren met hompen vlees en vleesbotten, doen er goed aan om op dagen dat alleen commerciële voeding wordt gegeven in elk geval hun volwassen hond 2x daags te voeren. Veel eigenaren die hun hond alleen een gemalen KVV (Kompleet Vers Vlees) of gemalen vlees, vleesbotten en orgaan zonder premix en andere toevoegingen (aangeduid als gemalen vlees) geven, voeren vaak als eerste maaltijd een kleine hoeveelheid KVV/gemalen vlees of kefir met honing, geitenyoghurt, gemalen fruit, een rauw ei, gemalen groentes met pitten/zaden/noten, wat gezonde tafelresten etc. De tweede maaltijd is groter dan die eerste maaltijd en bestaat dan uit de rest van de vleesvoeding. Bij voorkeur geef je die laatste maaltijd in de avond geruime tijd na zware activiteit, zodat de hond hiermee goed de nacht door komt.  

Er zijn wolven en wilde hondachtigen met een diepliggende borst. In de natuur lijkt een diepe borst geen invloed te hebben op maagtorsie. Sterke maagspieren hebben deze dieren echter wel. Vaak is het niet mogelijk om elke dag een prooi te eten. Afhankelijk van de pakkans en grootte van zo'n prooi is 1x per drie dagen geen uitzondering. Ze vreten zich dan vol om vervolgens geruime tijd te vasten tot de volgende jachtgelegenheid zich aandient.

Het voordeel van het Natural Raw Feeding zoals wij dat voeren, is dat de maag qua inhoud zo optimaal mogelijk wordt benut. De maag hoeft niet meer de grote hoeveelheden ongezonde koolhydraten te verteren en de genoemde ingrediënten die kunnen bijdragen aan maagdilatatie en zelfs maagtorsie, zijn niet meer aanwezig. De maag van een gezonde jonge hond kan tijdens een omschakeling van brokvoeding naar Natural Raw Feeding verantwoord getraind worden naar het 2x daags en uiteindelijk 1x daags voeren.

Je kunt niet stellen dat binnen het Natural Raw Feeding elke volwassen hond het prima doet op 1x daags voeren. Het voordeel is dat het maag- en darmstelsel ruim de tijd krijgt om de voeding groter dan 3 cm te verwerken. Alle organen die bij het spijsverteringsproces zijn betrokken, worden op een evenwichtige manier belast en juist ook ontlast. Er zijn volwassen en al wat oudere honden die niet zo gezond zijn en een zwakkere spijsvertering hebben door de toen gegeven commerciële voeding.

 

Wij streven er naar om gedegen informatie te verstrekken, zodat een eigenaar verantwoord toe kan werken naar 1 maaltijd per dag en een vastendag per week. In bepaalde gevallen werkt het voor die betreffende ongezonde hond gewoon niet. Het is dan prima om blijvend twee maaltijden per dag te verstrekken en sommige ongezonde honden doen het beter op meer dan twee maaltijden per dag. 

Maagtorsie voorkomen